Le syndrome des “faux petits dieux”

Atik sa te ka ekri an fransè menm jan ak tit la. Men desizyon final la pran, se an kreyòl li ekri, sa ka rive tradiksyon ka fèt apre nan nenpòt ki lang.

Gwo moun ki gwo teknisyen nan koze sante, konn pale oubyen pibliye gwo rechèch ak gwo koze sou yon seri de bagay ke yo konn idantifye sou non oubyen nan kategori “Syndrome”. An bon kreyòl map di maladi pou tout moun kapab konprann. Le mond chanje anpil, sa vin koz genyen yon pakèt nouvo sendrom obyen maladi oubyen chanjman nan konpòtman ki parèt. Genyen nan yo ke moun deja remake, genyen ke moun pa menn ko remake. Menm jan doktè Cymès (Medecin, Physicien français) nan peyi La Frans , te di nan yon emisyon televizyon. Li te anonse ke nan kèlke ane, nou pral gen yon bann jèn, kou yo pral fè yon koub, yo pral preskè mache tèt atè, tèt bese. Do yo, nan zòn zèpòl yo, pral pral vinn koube, yap vinn tounen yon sòt de bosi. Rezon chanjman fizyonomik sa, se paske depi nan laj ti moun, jèn sa yo te gentan ap itilize tablèt ak telefòn selilè twò bonè. Yap tchat oubyen yap jwe tout lajounen, natirelman kò yo pral pran fòm tèt bese, epi do oubyen zèpòl koube sa a ke li eksplike a.

Poukisa tout esplikasyon sa yo? Se poum ka pale de yon konpòtman ke plizyè moun remake, oubyen banm di yon “Syndrome” ou maladi ke mwen rele “Maladi Ti Bindye” oubyen “Maladi Fo ti Bondye”.

Kisa ki bay maladi sa? Genyen yon pakèt moun nan sosyete a ki montre siy maladi oubyen sendrom sa, a pati de devlopman rezo sosyal ak Medya sosyal yo. Maladi a te la deja wi, men li vin enfekte plis moun ak yon gwo vitès, a koz de medya sosyal yo. Ki moun ki ka pran maladi a epi kijan yo pranl ? Ebyen se yon seri de moun ki gen anpil moun kap swiv yo sou rezo sosyal se yo ki pran maladi sa pi fasil. Gen moun tou ki pranl paske yo genyen yon kominote oubyen anpil moun dèyè yo nan aktivite yap fè. Kategori moun sa yo ka atis, lidè politik, lidè kominotè, jounalis, animatè, etc. Nap ajoute ke menm lidè relijyon tankou pè, pastè, pwofèt etc. Yo pa epanye. Kijan maladi a manifeste? kijan li devlope? Le fèt ke moun sa yo gen anpil moun dèyè yo, sa vle di yo gen yon gwo piblik, yo fè yon siksè popilè, lòt moun ap pale de yo. Anpil lòt moun ap repete sa yo menm yo di. Ebyen sa vin lakòz ke yo santi yon gwo pouvwa, yo santi yo pisan, yo santi sa yo di se sa, sa yo panse, se sa, sa yo wè, sa yo konprann, sa yo aksepte se sa. Yo vin fò anpil, yo santi pisans lan ap kouri nan venn yo, nan tout kò yo, yo ka enfliyanse anpil moun epi gide moun sa nan direksyon yo vle. Yo ka jwe sou emosyon yon gwo kantite moun, yo ka fè moun kontan, yo ka fè moun kriye, yo ka fè moun bwè, fè moun fimen, yo ka fè moun pran lwa, pran lespri, tonbe an trans, yo ka fè moun pèdi kontwòl tèt, yo ka chanje vizyon lòt moun, transfòme lòt moun, dirije lòt moun, kontwole yon gwo katite moun etc. Yo santi fòs la nan yo, yo santi pisans la, yo santi pouvwa a ki plen yo e se yon gwo pouvwa li ye an reyalite. Konnye a yo vin bay tèt yo dwa di sa yo vle, jije jan yo vle, pran inisyativ yo vle, konstwi moun yo vle, sosyete yo vle, gwoup yo vle, epi detwi, demonte tout moun oubyen tout sa yo pa vle. Yo panse tout sa yo di, li merite”Amen”. Se yo sèlman ki genyen rezon epi depi yo pale yon genyen rezon. Yo tou pisan, yo siufri gwo awogans, egal yo bliye si yo se moun, gen nan yo ki menm bliye si yap viv sou la tè, nan tèt yo, yo pa nan mond sa, yo menm kreye mond pa yo. Moun sa yo vin panse epi aji tankou yon Ti Bondye, epi elas yo pa menm rann yo kont ke yap fè sa, oubyen ke yo konsa. Eske maladi a fè dega? Ki pwoblèm li bay? Wi li fè dega, paske moun nan pa rann kont ke li konsa, li pa o kouran ke li konsa, donk de jou an jou lap santi ke li gen plis pouvwa epi lap kontinye aji tankou ti Bondye pi plis toujou. Li konn fè lòt moun kap swiv li yo fè anpil bagay dwòl, tankou aksepte manje, bwè dlo ki pa pwòp, fè moun bwè dlo kò li, benyen nan labou, kraze moun ki pat merite sa, bagay li pa byen konprann li lage yo kòm rezon, li blese santiman lòt moun, avili moun nan move kondisyon. Fè moun kraze ekonomi yo, fè moun aksepte rete pòv, fè moun vinn tèt cho, adaday, fè moun kwè nan sa ki pa verite, separe fanmi, mete vi prive entim moun nan lari jan li vle, li ka menm fè de wòch goumen etc. Kisa maladi ka lakòz nan lavi moun ki enfekte a? Kòman li aji kont moun ki malad la? Ebyen kòm moun nan panse li se yon ti Bondye, lap aji nan sans sa a, san ke li pa menm rann kont ke lap fè sa. Li kontinye fèl jiskaske yon jou li fè yon bagay oubyen li di yon bagay ki frape pwòp tèt li. sa deklannche yon otodestriksyon, pati sa gen plizyè faz ladanl. Li gen faz deklanchman oubyen kòmansman, si malad la pa jwenn swen, li pran faz degringole, epi lòt faz yo ki se faz neye, jiskaske li ka rive nan dènye faz la ki se etèn. Lè sa a malad la pèdi pouvwa li te genyen an, li etènn nèt li pa reprezante anyen ankò, tout kotel pase yo meprize’l, la sosyete rejete’l, pawòl li pa vo pip tabak, gen moun ki menm eseye manke li dega san rezon, tout sa yo di li fè ki mal, anpil moun kouri di wi se vre, mem si li pa fè sa yo di a vre. Lòt moun ki pat renmen li kap pwofite imilye’l, pale’l mal, etc. San bliye lòt ti bondye oubyen fo demi dye ki te bezwen plas li a, kap pwofite frape’l pou mete’l plat atè. Gen malad ki rete trankil, tèt atè, konsa tou genyen ki pa aksepte sa kap rive a. Yo pran sa mal yo reyaji mal. Yo vinn anfas tout moun. Genyen vrèman pa tolere le fèt ke lap viv le kontrè de sa li te abitye viv, li menm arive fè tèt li mal. Eske gen remèd oubyen tretman pou sa? Eske maladi sa la lontan? Erezman, wi gen tretman pou sa, men fòk moun nan gen bon volonte ak anpil konsyans de kondisyon li, de eta li. Tretman komanse nan fòk moun nan pran konsyans ke gen yon bagay kap devlope oubyen ki nan li, ki merite swen. Malad la sipoze gen volonte pou li aprann koute, sa ki pap fasil paske se lòt moun ki abitye koute sa lap di. Men lòt pwòch li ka ede’l tou. Malad la dwe aprann medite sou tèt li, poze tèt li kesyon sou eske sa nòmal pou li panse ke li toujou gen rezon. li dwe poze tèt li kesyon sou ki erè li konsidere li te fè epi ki prekosyon li dwe pran a lavni. Li dwe konsyan epi aji ak mwens awogans. Toujou chache konprann avan’l pale oubyen deside. Yon meditasyon sou sajès chak maten epi chak swa avan’l dòmi, sa ka bali gwo soulajman. Maladi sa ekziste depi nan tan antikite donk li ekziste lontan, e li fasil pou moun pran’l si moun nan pa pran anpil, anpil prekosyon. Menm mwen menm kap ekri atik sa mwen pa epanye. Sa ki pi bon an se prevansyon. Non ou pa bezwen mete kapòt pou prevansyon an, paske moun pa pran’l nan fè bagay. Ou pa bezwen itilize kach nen non plis, se pa ni pousyè, ni fatra, ni touse ki bay li. Gen yon metòd ke women yo (Les Romains) te konn itilize nan antikite kòm prevansyon, li trè efikas. Nou ka itilize’l toujou nou ka amelyore’l oubyen ajiste’l selon epòk pa nou an. Metòd sa se sou gwo jeneral women yo ke yo te konn aplike’l, li te te trè bon. Nou sonje nan tan lontan Wòm (Rome) se te yon gwo pisans menm jan Etazini ye jodi a. Se te Wòm ki te kontwole anpil peyi sou la tè. Chak fwa yon branch nan lame Wòm nan ale nan lagè pou pran oubyen akapare epi okipe lòt teritwa, lòt peyi, yo te konn ranpòte la viktwa ase souvan. Lè jeneral ki tap kòmande branch lame sa retounen nan vil Wòm, yon foul moun toujou al resevwa li nan wout tankou yon gwo ewo (Hero). Jeneral la toujou antre nan vil la sou yon cha ak plizyè cheval kap rale’l. Epi avèk anpil moun kap rele viv jeneral la, yap voye flè tout koulè pou li avèk anpil lòt ònneman. Cha jeneral la, ale defile nan yon gwo estad devan anperè Cesar ak anpil lòt moun kap bali omaj. Ebyen pandan gwo espektak sa ap fèt, tout glwa sa yo, tout onè sa yo ap tonbe pou jeneral la. Yo te konn mete yon esklav kanpe sou cha a, dèyè do jeneral la. Djòb esklav sa a, se pou li fè tout pakou a, pou lap repete yon sèl ti fraz nan zorèy jeneral la. Ti fraz sa a te di : << Sonje ke se yon MOUN ou ye. >> Respè pou Shoubou.

@franckyCaribe / pou @CaribeChannelHaiti / #FranckyCaribe #CaribeChannelHaiti #RespePouShoubou #RespèPouShoubou

Partagez sur: